ربيع ‏الاول

منبع: هدایة الانام الی وقایع الایام، ص 70؛ مفاتیح الجنان، ص 534.

نویسنده یا گردآورنده: محدث قمی/ شیخ عباس قمی

ربیع الاول

• |01|02|03|04|05|
• |06|07|08|09|10|
• |11|12|13|14|15|
• |16|17|18|19|20|
• |21|22|23|24|25|
• |26|27|28|29|30|

ماه ربیع الاول#

ماه ربیع الاول سومین ماه از ماه‌های قمری و از ماه‌های فرخنده برای شیعیان است. حادثه مهم و تاریخی لیلة المبیت، هجرت حضرت محمد صلی الله علیه و آله از مکه به مدینه، ولادت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و امام جعفرصادق علیه‌السلام، ازدواج حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم با حضرت خدیجه سلام الله علیها، آغاز امامت امام مهدی علیه‌السلام، عیدالزهرا و هلاکت یزید بن معاویه از جمله حوادث فرخنده این ماه است.

همچنین غزوه بنی‌نضیر در سال 4 قمری، صلح امام حسن‌مجتبی علیه‌السلام با معاویه در سال 41 قمری، شهادت حضرت امام حسن عسکری علیه‌السلام در سال 260 قمری واقعه احراق مکه در هنگام جنگ یزید با عبدالله بن زبیر در سال 64 قمری، حادثه صاحب زنج و قتل سیصد هزار نفر از مردم بصره بدست موفق عباسی در سال 258 از دیگر حوادث مهم ماه ربیع الاول است.

اعمال ماه ربيع الاول

روز اول اين ماه:

علما گفته‌اند مستحب است به شكرانه هجرت موفقيت آميز رسول خدا صلى الله عليه و آله اين روز را روزه بگيرند و صدقه و انفاق و احسان نمايند(1) و همچنين زيارت آن بزرگوار در اين روز مناسب است. مرحوم «سيد بن طاووس»، دعايى را براى اين روز در كتاب اقبال نقل كرده است.(2)

روز دوازدهم:

در اين روز دو ركعت نماز مستحب است كه در ركعت اول بعد از حمد، سه مرتبه سوره «قل يا ايها الكافرون» و در ركعت دوم بعد از حمد، سه مرتبه سوره «توحيد» خوانده شود.(3)

روز هفدهم:

همان گونه كه قبلا گفته شد اين روز مطابق نظر مشهور علماى اماميه، روز ولادت رسول خدا صلى الله عليه و آله و همچنين ميلاد امام صادق عليه‌السلام است و روز بسيار مباركى است و داراى اعمالى مى‌باشد:

• 1) غسل؛ به نيت روز هفدهم ربيع الاول.(4)

• 2) روزه؛ كه براى آن فضيلت بسيار نقل شده است، از جمله در رواياتى از ائمه معصومين عليهم‌السلام آمده است: كسى كه اين روز را روزه بدارد، خداوند براى او ثواب روزه يكسال را مقرر مى‌فرمايد.(5)

• 3) دادن صدقه، احسان نمودن و خوشحال كردن مؤمنان و به زيارت مشاهد مشرفه رفتن.(6)

• 4) زيارت رسول خدا صلى الله عليه و آله از دور و نزديك؛ در روايتى از آن حضرت آمده است: هر كس بعد از وفات من، قبرم را زيارت كند مانند كسى است كه به هنگام حياتم بسوى من هجرت كرده باشد، اگر نمى‌توانيد مرا از نزديك زيارت كنيد، از همان راه دور بسوى من سلام بفرستيد. (كه به من مى‌رسد)(7)

• 5) زيارت اميرمؤمنان، امام علی عليه‌السلام نيز در اين روز مستحب است با همان زيارتى كه امام صادق عليه‌السلام در چنين روزى كنار ضريح شريف آن حضرت عليه‌السلام وى را زيارت كرد.(8) (اين زيارت در بخش زيارات، صفحه 301 آمده است.)

• 6) تكريم، تعظيم و بزرگداشت اين روز بسيار بجاست، مرحوم «سيد بن طاووس» در اقبال در تكريم و تعظيم اين روز به خاطر ولادت شخص اول عالم امكان و سرور همه ممكنات حضرت نبى اكرم صلى الله عليه و آله سفارش بسيار كرده است.(9)

بنابراين، سزاوار است مسلمين با برپايى جشن‌ها و تشكيل جلسات هر چه بيشتر با شخصيت نبى مكرم اسلام صلى الله عليه و آله سيره و تاريخ زندگى او آشنا شوند و از آن، براى ساختن جامعه‌اى اسلامى و محمدى بهره كامل گيرند.

پی نوشت

(1). اقبال، صفحه 592.
(2). همان مدرك، صفحه 596.
(3). همان مدرك، صفحه 599.
(4). فلاح السائل، صفحه 61.
(5). اقبال، صفحه 603.
(6). همان مدرك.
(7). همان مدرك، صفحه 604.
(8). همان مدرك، صفحه 608.
(9). اقبال، صفحه 603.

منابع بیشتر:

وقایع الایام شیخ عباس قمی، ماه ربیع الاول.

پیوند:

زيارت حضرت علی علیه‌السلام در 17 ربيع الاول.