بخل ـ صفات ناپسند

{منبع اين نوشتار يک سايت است. آن را با نوشته خودتان جايگزين کنيد.}

منبع: سایت تربیت

نویسنده: گروهی از محققان و پژوهشگران

بخل#

تعريف: بخل، خودداری از بخشش مال حلال در راه های مشروع و عرفی.

مشروع: مثل ندادن نفقه زن و فرزند، زكاة و خمس و حج واجب، و غير آن ها.

عرفی: مثل رد كردن سائل فقير و نيازمند، سختی زندگی برای خود و خانواده، ديدار اقوام و آشنايان نرفتن به خاطر بخل، و مانند آن.

11471 ـ وَ فِی الْخِصَالِ عَنِ الْخَلِيلِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ صَاعِدَةَ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عُمَارَةَ الْعَقْرِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَان عَنْ مَالِكِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ غَالِبٍ عَنْ أَبِی سَعِيدٍ الْخُدْرِی قَالَ قَالَ النَّبِی صلی الله عليه و آله: خَصْلَتَانِ لَا تَجْتَمِعَانِ فِی مُسْلِمٍ الْبُخْلُ و َسُوءُ الْخُلُقِ.

پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله فرمود: دو صفت و خصلتی است كه در مسلمان، جمع نمي شوند (وجود ندارند)، بخيلی و بداخلاقی.

(وسائل الشيعة ج9 ص40 ـ 39)

6512 ـ الْبُخْلُ بِالْموجُودِ سُوءُ الظَّنِ بِالْمعْبُودِ.

اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: بخل ورزيدن نسبت به آن چه انسان دارد، به خاطر سوءظن به خدای متعال است.

(غررالحكم ص293 ـ 292)

6536 ـ البخيلُ مُتحجِجٌ بِالْمعاذِيرِ و التَّعالِيلِ.

اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: شخص بخيل، متوسل به عذرها و علت های (واهی) می شود.

11462 ـ قَالَ وَ قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللّهُ أَعْم الَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ قَالَ هُوَ الرَّجُلُ يَدَعُ مَالَهُ لَا يُنْفِقُهُ فِی طَاعَةِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ بُخْلًا ثُمَّ يَمُوتُ فَيَدَعُهُ لِمَنْهِ بِطَاعَةِ اللَّهِ أَوْ بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ فَإِنْ عَمِلَ فِيهِ بِطَاعَةِ اللَّهِ رَآهُ فِی مِيزَانِ غَيْرِهِ فَرَآهُ حَسْرَةً و َقَدْ كَانَ الْمَالُ لَهُ و َإِنْ كَانَ عَمِلَ بِهِ فِی مَعْصِيَةِ اللَّهِ قَوَّاهُ بِذَلِكَ الْمَالِ حَتَّی عَمِلَ بِهِ فِی مَعْصِيَةِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.

امام صادق عليه السلام در تفسير آيه شريفه كذلك يريهم الله اعمالهم حسرات عليهم؛ خدای متعال، بعد از مردن، اعمال دنيوی را نشان می دهد كه باعث حسرت و پشيمانی است فرمود: آن شخص حسرت خور و پشيمان، فردی بخيلی است كه مالش را می گذارد و می ميرد و در راه اطاعت الهی (نفقه زن و فرزند، زكاة، خمس و حج واجب...) خرج نمی كند، و شخص ديگر، مالك آن می شود كه اگر در طاعت الهی خرج كند، بخيل مرده، آن را در ميزان و حساب كس ديگر می بيند و حسرت می خورد در حالی كه مال او بوده، و اگر در راه گناه خرج كند، حسرت و شرمندگی بخيل مرده، چند برابر و شديدتر می شود كه با مال او، معصيت خدای متعال شده است.

(وسائل الشيعة ج9 ص37)

وَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِيسَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی الْأَرَّجَانِی عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی بْنِ أَعْيَنَ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ عليه السلام قَالَ إِنَّ الْبَخِيلَ مَنْ كَسَبَ مَالًا مِنْ غَيْرِ حِلِّهِ وَ أَنْفَقَهُ فِی غَيْرِ حَقِّهِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: بخيل كسی است كه مالی نامشروع و حرام بدست آورد و در ناحق (نامشروع)، انفاق كند.

(وسائل الشيعة ج9 ص37)

5840 ـ وَرَوَی يُونُسُ بْنُ ظَبْيَانَ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عليه السلام أَنَّهُ قَال: الِاشْتِهَارُ بِالْعِبَادَةِ رِيبَةٌ إِنَّ أَبِی حَدَّثَنِی عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عليه السلام أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله عليه و آله قَال... وَ أَقَلُّ النَّاسِ رَاحَةً الْبَخِيلُ وَ أَبْخَلُ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِمَا افْتَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَيْهِ.

پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله فرمود: آرامش و آسايش بخيل از تمام مردم، كمتر است و بخيل ترين مردم، كسی است كه به آن چه خدای متعال بر او واجب كرده، بخل بورزد.

(من لايحضره الفقيه ج4 ص395 ـ 394)

9661 ـ الْجَعْفَرِيَّاتُ، بِالْإِسْنَادِ الْمُتَقَدِّمِ عَنْ عَلِیٍّ عليه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله عليه و آله إِنَّ أَبْخَلَ النَّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ.

پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله فرمود: بخيل ترين مردم كسی است كه در سلام كردن، بخل بورزد.

(مستدرك الوسائل ج8 ص358)