الأربعون حدیث

الأربعون حديثا#

انگيزه نگارش‏

مرحوم شهيد اول چنان كه خود مى‏نويسد اين كتاب را در راستاى عمل به حدیث شريف نبوى كه فرمودند: «من حفظ على أمتي أربعين حديثا ينتفعون بها بعثه اللّه يوم القيامة فقيها عالما» به رشته تحرير درآورده است.

أربعين ‏نويسى در بين عالمان اسلامى با تأسى به اين فرمايش رواج فراوان يافته است و ايشان در اين خصوص مجموعه‏هايى گران‏بها از سخنان معصومين عليهم السلام را در قالب چهل حديث فراهم آورده‏اند.

محتواى كتاب‏

كتاب چنان كه از نامش پيداست حاوى چهل حديث از احادیث حضرات معصومين عليهم السلام است كه مؤلف بيشتر احاديث مربوط به عبادات را در آن گردآورده و بعضى احاديث را نيز در موضوعات ديگر ذكر نموده است. كتاب با همان حديث نبوى شريف درباره فضيلت حفظ چهل حديث آغاز و با حديثى درباره فضيلت نمازهاى مخصوص هر يك از شب هاى ماه مبارك رمضان در كيفيت آن پايان مى‏يابد.

روش إسناد

مؤلف در نقل هر حديث، سلسله سند آن را به طور كامل نقل مى‏كند.

نسخه ‏شناسى‏

• 1- نسخه ب: نسخه‏ايست نفيس كه در حاشيه آن تعليقات و تصحيحاتى نگاشته شده است. اين نسخه به خط سلطان حسين محمدى در مشهد مقدس به سال 960 هجرى قمرى نگاشته شده و از نسخه‏اى كه آقا بزرگ تهرانى آن را قديمى‏تر مى‏داند، قدمت بيشترى دارد.

• 2- نسخه ج: نسخه‏ايست كه در كتابخانه آيت الله بروجردى در مسجد اعظم شهر مقدس قم نگهدارى مى‏شود. تاريخ كتابت اين نسخه نفيس به قرن 8 يا 9 هجرى قمرى بازمى‏گردد.

• 3- نسخه أ: نسخه‏اى كه همراه با كتاب «الغيبة للنعماني» در سال 1318 هجرى قمرى به طبع رسيده است.

نسخه برنامه‏

نسخه موجود در برنامه با سه نسخه فوق مقابله شده و به صورت دقيق ضبط گشته است. همچنين با برخى مصادر كه از اين كتاب نقل حدیث كرده‏اند. نظير بحارالانوار و وسايل الشيعه نيز مقابله گشته است. در پاورقى به موارد اختلاف نسخه‏ها توسط محققين اشاره شده و نيز آيات قرآنى و احاديث نيز تخريج گشته و برخى مفردات لغوى نيز توضيح داده شده است.

در پايان اين نسخه فهرستى از اعلام و راويان و كنيه‏هاى موجود در كتاب ارائه شده است. اين نسخه توسط مدرسه امام مهدی علیه السلام در شهر مقدس قم مورد تحقيق قرار گرفته و در سال 1407 هجرى قمرى منتشر شده است.

منابع

(1). دائرة المعارف تشيع، ج 10، مدخل: شهيد اول‏.
(2). مقدمه محقق و متن كتاب.