آرزوطول آمل

{منبع اين نوشتار يک سايت است. آن را با نوشته خودتان جايگزين کنيد.}

منبع: سایت تربیت

نویسنده: گروهی از محققان و پژوهشگران

طول امل#

امل با فتح الف و ميم به معنای رجاء و آرزو به چيزی باطل.. طول امل يعنی اميد به بقا و ماندن در دنيا و غفلت از مرگ ناگهانی..

آرزو دو قسم است: آرزوهای صادق؛ انجام دادن وظائف انسانی و اميدوار بودن رسيدن به نتيجه و مقبوليت آن در پيشگاه الهی، مثل شيردادن مادر فرزندش را، و آن چه جنبه سعادت دنيوی و اخروی دارد و انسان را به سوی رشد و كمال معنوی اميدوار و سوق می دهد، مثل اسم نويسی برای حج واجب و آرزو ماندن و رفتن به حج و بهره گيری از اثرات معنوی آن. آرزوهای كاذب؛ آن چه كه باعث غفلت از آخرت شود و تخيل ماندگاری در دنيا را تقويت كند. و فرد را از تلاش برای رسيدن به كمال مطلوب انسانی منحرف و غافل سازد.

اما آن چه در روايات آمده، اميد ماندن را تا فردا و يك ماه، بلكه صبح را به شب رساندن، را از طول امل شمرده اند؛ و فرموده اند: نمازی كه می خوانيد، آن را آخرين نمازتان در دار دنيا بدانيد؛ و در قرآن كريم هم آمده

أَوَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الاَْرْضِ وَ ما خَلَقَ اللّهُ مِنْ شَيْءٍ و َأَنْ عَسی أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ

آيا (انسان ها) در ملكوت آسمان ها و زمين و آن چه خدا خلق كرده، نظر نمی كنند و اين كه شايد اجل شان و مردنشان فرا رسيده، پس به كدامين سخن بعد از اين (كلام الهی) باورشان خواهد شد؟!..

(سوره اعراف ـ 185)

نكته مورد توجه: بايد منش، مرام، سعی و فعاليت فرد مسلمان بر اساس انجام وظيفه انسانی و الهی باشد؛ و كی می ميرد مهم نيست..

1 ـ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَزَّازُ فِي كِفَايَةِ الْأَثَرِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَهْبَانَ الْبَصْرِيِّ عَنْ. دَاوُدَ بْنِ الْهَيْثَمِ بْنِ إِسْحَاقَ النَّحْوِيِّ عَنْ جَدِّهِ إِسْحَاقَ بْنِ الْبُهْلُولِ عَنْ أَبِيهِ بُهْلُولِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ طـَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ الْبَرْقِيِّ عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِیٍ الْعَبْسِيّ عَنْ جـُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طالِبٍ عليه السلام أَنَّهُ قَال َاعْمَلْ لِدُنْيَاكَ كَأَنَّكَ تَعِيشُ أَبَداً و َاعْمَلْ لاِخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَمُوتُ غَداً

امام حسن مجتبی عليه السلام فرموده اند: برای دنيای خودت چنان عمل كن مثل اين كه هميشه در دنيا زنده می مانی؛ و برای آخرت خودت چنان عمل كن مثل اين كه فردا می ميری!..

(مستدرك الوسائل ج1 ص146)

سبب طول امل دو چيز است؛ حب دنيا و جهل..

انسان وقتی انس و الفت با دنيا و خوشي های آن داشته باشد، جدای از آن، برايش سخت خواهد شد و دوست دارد كه دوام داشته باشد؛ در اين موقعيت، اصلا فكر جدای از آن لذات را نمی كند، چون كسی كه چيزی را دوست دارد، از امری كه آن را زايل و نابود می كند، كراهت دارد، و هميشه آرزوی ماندن و بقاء در دنيا را دارد؛ و اگر به ياد آخرت و مرگ بيفتد (به خاطـر جهل و سفاهت و غرور جوانی، اين كه جوانم و بعيد است كه بميرم و غافل از مرگ ناگهانی در جوانی) آدم خوب و نيكوكار بودن را به موقعی كه پير شد، موكول می كند؛ و در آن زمان هم می گويد كه بچه ها را زن بدهم و مسائل ديگر كه هر روز پيش می آيد و شخـص پير و مسن می گويد از اين مسئله فارغ شوم كه ناگهان مرگ فرا می رسد و او غافل و غير مستعد برای مردن، و در آخرت گرفتار حسرت طولانی..

2 ـ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْأَسَدِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيٍّ اللَّهَبِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله عليه و آله إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَی أُمَّتِيَ الْهَوَی وَ طُولُ الْأَمَلِ أَمَّا الْهَوَی فَإِنَّهُ يَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ و َأَمَّا طُولُ الْأَمَلِ فَيُنْسِي الْآخِرَةَ..

پيغمبر اكرم صلی الله عليه و آله فرموده اند: آن چه بر امتم خيلی می ترسم، (تبعيت از) هوای نفس (نامشروع) و طول امل است؛ اما هوای نفس، مانع از حق (حق گرای) می شود، و اما طول امل، سبب غفلت از آخرت می شود..

(وسائل الشيعة ج2 ص438 ـ 439)

3 ـ و َفِي الْخِصَالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ أَبِي هَمَّامٍ إِسْمَاعِيلَ بْنِ هَمَّامٍ عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ غَزْوَانَ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ. عَنْ آبَائِهِ عليه السلام عَنْ عَلِيٍّ عليه السلام قَالَ مَنْ أَطَالَ أَمَلَهُ سَاءَ عَمَلُه..

اميرالمؤمنين عليه السلام فرموده اند: كسی كه آرزويش را طولانی كند، عملش بد خواهد شد..

(وسائل الشيعة ج2 ص438 ـ 439)

4 ـ قَالَ وَ قَالَ عليه السلام لَوْ رَأَی الْعَبْدُ الْأَجَلَ وَ مَصِيرَهُ لَأَبْغَضَ الْأَمَلَ و َغُرُورَهُ..

اميرالمؤمنين عليه السلام فرموده اند: اگر بنده ی اجل (مرگ) را ببيند و مصير آن را (باور. كند كه به سوی اوست) امل (آرزو) و فريبش، مبغوض (مورد تنفر) او خواهد شد..

(وسائل الشيعة ج2 ص439)

5 ـ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ اتِّبَاعُ الْهَوَی و َطُولُ الْأَمَلِ. فَتَزَوَّدُوا فِي الدُّنْيَا مِنَ الدُّنْيَا مَا تُحْرِزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً..

اميرالمؤمنين عليه السلام فرموده اند: آن چه بر شما می ترسم، تبعيت از هوای نفس و طول امل است؛ در دنيا زاد و توشه ی را برداريد كه فردا (آخرت) خودتان را در پناه آن حفظ كنيد..

(شرح نهج البلاغه ج2 ص91)