وجاده

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو


این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon book.jpg

محتوای فعلی بخشی از یک کتاب متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


وجاده، مصدر جعلى (مولد) از فعل وجد بوده و یکی از روش های تحمل حدیث است. در این قسم طالب حديث، كتاب يا حديثى به خط شيخ يا يكى از مشايخ حديث ‌بيابد و يقين كند كه به خط اوست‌ يا اين كه كتاب ‌معروفى با تصحيح و مقابله شيخ بيابد.

گرچه جمعى از تحديث كتاب يا روايات مزبور منع نموده‌ اند،[۱] ولى بيشتر محدثين و فقهاى فريقين، نقل احاديث كتب صحاح فريقين را كه انتساب آن به مؤلفين يقينى باشد، جايز دانسته‌ اند. منتها بايد هنگام تحديث ‌بگويد: (وجدت بخط فلان. او فى كتاب صححه فلان كذا).

گمان مى ‌رود كسانى كه از نقل احاديث مزبور منع نموده‌ اند، نقل از شيخ به لفظ حدثنى و اخبرنى و مانند آن را جايز ندانسته ‌اند وگرنه نقل ‌از كتب معروف حديث كه مصحح و مورد اعتماد باشد، بدون اشكال‌ است، منتها بعضى فرموده‌ اند: چنانچه راوى وثوق و اعتماد به صحت ‌نسخه دارد، مى‌ تواند بگويد: قال فلان، ولى در صورتى كه نسخه كاملاً مورد اعتماد نباشد، مى‌ بايست‌ بگويد: (بلغنى عن فلان. او وجدت فى ‌نسخة من كتابه).[۲]

پانویس

  1. اين منع از بزرگان فرقه مالكيه نقل شده است.(تقريب)
  2. متاسفانه در زمان ما بدون توجه به صحت و سقم نسخه، حديث را به ‌مصنف كتاب يا به امام نسبت مى ‌دهند. در صورتى كه قسمتى از كتب مطبوعه يا نسخه‌ هاى دستنويس خالى از اشتباه و تحريف نيست.


منابع

درایه الحدیث، کاظم مدیر شانه چی، ص 127 و 128 با دخل و تصرف، بازیابی: 7اردیبهشت1392.

اصطلاحات حدیثی
خبر اثر → مترادفات حدیث روایت سنت
خبر واحد → حدیث از نظر نوع علمی که حاصل می کند ← حدیث متواتر
اقسام خبر واحد اصطلاحات کلی ← اِسناد سند
از نظر اعتبار از ناحیه سند

(چهار قسم اصلی)

1)حدیث صحیح 2)حدیث حسن‌‌‌‌‌‌ 3)حدیث موثق 4)حدیث ضعیف 5)حدیث قوی (اضافه برخی)
از نظر تعداد روایان در سلسله← حدیث مستفیض حدیث مشهور‌ حدیث عزیز حدیث مفرد حدیث غریب
از نظر قائل حدیث← حدیث قدسی حدیث مرفوع‌‌* حدیث موقوف حدیث مقطوع‌(در اصطلاح عامه)
از نظر تغییر در متن و سند← حدیث مدرج حدیث مزید حدیث مقلوب حدیث مصحف حدیث مضطرب‌
از نظر انقطاع یا اتصال سند← حدیث متصل حدیث مسند حدیث منقطع انواع↓
اقسام حدیث ضعیف

(از نظر سند)

حدیث مجهول حدیث مضطرب‌ حدیث مرسل* حدیث معضل‌* حدیث معلّق‌
حدیث مضمر‌ حدیث معلّل‌ حدیث مقبول* حدیث مقطوع‌ حدیث مرفوع‌‌*
اقسام مشترك بین چهار قسم اصلى حدیث حدیث مقبول* حدیث مرفوع‌‌* حدیث معضل‌ حدیث مدرج حدیث مسند
اصطلاحات مربوط به تحمل حدیث سماع قرائت اجازه مناوله كتابت
اعلام وصیت وجاده حدیث معنعن شیخ
* این اصطلاحات چند معنا و کاربرد دارد و گاهی بنا به یکی از کاربردهایشان در بخشی از جدول قرار گرفته اند