نوادر الاخبار فيما يتعلق باصول الدين

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به: ناوبری، جستجو

مولف[ویرایش]

فیض كاشانى

معرفى اجمالى‌[ویرایش]

نوادر الاخبار فيما يتعلق باصول الدين يا النوادر اثرى است، از علامه فيض كاشانى، كه پس از نگارش وافى به فكر اختصار و گزيده كتاب وافى افتاد و در پى اين مقصد كتاب شافى را نگاشت و چون در اين دو كتاب تنها روايات فقهى را از كتاب اربعه نقل كرده بود، به فكر افتاد با استفاده از ساير منابع و كتب، روايات اصول اعتقادى و فروع فقهى را در دو كتاب مستقل به شيوه كتاب شافى؛ يعنى با اختصار، گرد آورد. و در پى اين فكر، بخش روايات مربوط به اصول اعتقادى را در كتاب مورد بحث گرد آورده و در پايان كتاب آرزو كرد كه موفق به گردآورى قسمت فقهى اين طرح شود كه ظاهرا بدان توفيق نيافته است.

ساختار كتاب‌[ویرایش]

كتاب حاضر مشتمل بر يك مقدمه كوتاه و 7 كتاب مستقل است و در هر كتاب باب‌هاى متنوعى ذكر شده است. مجموع ابواب كتاب بالغ به يك صد و چهار باب، و تنظيم كتب و ابواب از روشى منطقى برخوردار است. با كتاب العقل آغاز مى‌شود و با كتاب المعاد پايان مى‌پذيرد و ابواب نيز به == ترتيب منطقى بحث‌ها ذكر شده‌اند. گزارش محتوا ==

روايات كتاب در هفت بخش به شرح زير تنظيم شده است:

1- كتاب العقل‌

2- كتاب العلم‌

3- كتاب التوحيد

4- كتاب نبوت و امامت‌

5- كتاب الفتن‌

6- كتاب ابناء القائم‌

7- كتاب المعاد

كوچك‌ترين بخش آن، كتاب العقل مشتمل بر 12 صفحه و بزرگ‌ترين بخش، ابنا القائم است. مولف در هر كتاب باب‌هاى گوناگونى را ذكر كرده است. به عنوان مثال، برخى از عناوين اولين بخش؛ يعنى كتاب العقل به شرح زير است: 1- آغاز آفرينش عقل‌

2- فضيلت عقل‌

3- آنچه از عقل منشعب مى‌شود

4- صفات عاقل و جاهل‌

و برخى از عناوين آخرين بخش؛ يعنى كتاب المعاد به شرح زير است: 1- دورانها عمر

2- ياد مرگ‌

3- درخواست مرگ‌

4- قبض روح‌

5- چگونگى مرگ‌

6- كيفيت سوال و شاهدان در قيامت‌

7- ميزان و حساب‌

8- توصيف بهشت‌

9- جوى‌هاى بهشت‌

10- فناى مرگ‌

تمامى روايات اين كتاب بدون سند آورده شده و مولف تنها به ذكر نام كتابى كه از آن نقل مى‌كند، اكتفا كرده است. مولف در ابتداى كتاب اسامى 29 كتاب كه از آن‌ها روايات را نقل كرده، آورده است. اسامى برخى از آن‌ها عبارت‌اند از: كتب صدوق همچون: توحيد، اكمال‌الدين، معانى‌الاخبار، علل‌الشرايع. كتاب‌هاى ديگرى چون، الاختصاص شيخ مفيد، تحف‌العقول، الاحتجاج، الامالى و الغيبه شيخ طوسى، تفسر فرات، تفسير قمى، تفسير عياشى، تفسير مجمع البيان، تفسير جوامع الجامع، تفسير منسوب به امام عسگرى، رجال كشى، رجال نجاشى، شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد، الغيبه نعمانى، و نيز از دو كتاب رواياتى آورده است كه مولف آن‌ها را نمى‌شناخته است و به مجهول بودن آنان در اول كتاب تصريح كرده است، الشهاب نيران الاحزان و جامع الاخبار. مولف در اين كتاب در تفسير و توضيح روايات، تنها به بيان معانى لغات مشكله پرداخته است و فقط در موارد بسيار اندكى به توضيح روايات و يا بيان وجه جمع بين روايات مى‌پردازد.

منابع‌ مقاله[ویرایش]

1- متن و مقدمه كتاب‌ 2- فرهنگ كتب حديثى شيعه از سيد محمود مدنى بجستانى‌

منابع[ویرایش]

  • مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الحادیث 3 [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی
حدیث
متون ← احادیث خاص خطبه ها نامه ها
شیعه
منابع حدیثی شخصیت ها
کتب اربعه جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان
اهل سنت
منابع حدیثی شخصیت ها
صحاح سته جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان