نهج الفصاحه (کتاب)

از دانشنامه‌ی اسلامی
(تغییرمسیر از نهج الفصاحه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نهج الفصاحة.jpg
نویسنده ابوالقاسم پاينده
موضوع احادیث اخلاقی
زبان عربی
تعداد جلد 2
مصحح غلامحسين‌ المجيدي‌

نهج الفصاحة

نهج الفصاحه مجموعه سخنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است که به ترجمه شادروان ابوالقاسم پاینده به پارسی برگردانده شده است.

معرفی اجمالی کتاب

کتاب نهج الفصاحه، مشتمل بر روایات و کلمات حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می باشد. این کتاب در دو قسمت احادیث و خطبه ها، تنظیم شده است. علت نامگذاری این مجموعه وزین به نهج الفصاحه به خاطر حدیث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است که فرموده اند: «انا افصح العرب؛ من فصیح ترین فرد عرب هستم». مؤلّف سخنان پیامبر را در موضوع فضیلت و اخلاق آورده و از آوردن احادیث فقهی و... خودداری کرده است.

بعضی از کلمات این مجموعه در ردیف کلمات قصار علی بن ابی طالب علیه السلام نقل شده و در بعضی موارد در مفهوم معنی و حتی لفظ شبیه هم می باشند. این توارد را مؤلّف چنین بیان می کند: «توارد بسیاری از کلمات و اخبار منتسب به علی علیه السلام با احادیث و کلمات پیامبر دیده می شود که در گمان بعضی ها این نتیجه اشتباه راویان است. ولی حقیقت این است که تقارب و تشابه معنوی که میان محمد و علی علیهماالسلام وجود دارد، این تشابه را به وجود آورده است».

جاحظ که بحق یکى از معروف‌ترین و تواناترین و مطلعترین نویسندگان عرب است و شهادت وى در این قبیل مسائل سندى تردید ناپذیر است درباره سخنان حضرت محمد صلی الله علیه و آله چنین میگوید: «سخنى است که شماره حروفش اندک و شماره معانیش بسیار، از تصنّع برى و از تکلّف برکنار است. آنجا که تفصیل باید مفصل و آنجا که اختصار شاید مختصر است. از کلمات نامأنوس و فرارى و از سخنان مبتذل و بازارى مبرّاست.

معرفی مترجم نهج الفصاحه به فارسی

ابوالقاسم پاینده در سال ۱۲۸۷ هـ.ش در نجف آباد اصفهان به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش گذراند و پس از آن در کسوت طلبگی به تحصیل علوم معقول و منقول پرداخت، سپس همکاری خود را با نشریات مختلف آغاز کرد. او با زبان عربی و انگلیسی و فرانسه آشنا بود و آثاری در زمینه ترجمه ارائه کرد و در مرداد سال ۱۳۶۳ وفات کرد و آثاری در زمینه ترجمه و پژوهش ارائه نمود که از آن جمله ترجمه نهج الفصاحه و ترجمه قرآن و تاریخ طبری و مروج الذهب است آثاری نیز در زمینه داستان کوتاه دارد.

محتوای کتاب

در این مجموعه گرانسنگ ۳۲۲۷ حدیث و ۱۶ خطبه از پیامبر با مقدمه مفصل مؤلف در ۱۶۷ صفحه که در موضوع انگیزه نگارش نهج الفصاحه، علت نام گذاری، فصاحت پیامبر، تاریخ پیامبر و موضوعات دیگر به رشته تحریر درآمده است، جمع آوری شده است.

احادیث و خطبه ها به وسیله خود مؤلف به فارسی ترجمه و روبروی احادیث در یک صفحه به چاپ رسیده است. به جهت مهارت و تبحر ویژه مؤلّف ترجمه این مجموعه روان، ساده و زیبا صورت گرفته است. تاریخ نگارش کتاب سال ۱۳۲۴ شمسی بوده است.

وضعیت نشر

کتاب حاضر، در یک جلد به زبان عربی و فارسی به همت سازمان انتشارات جاویدان در سال ۱۳۶۲ برای بار دوم به چاپ رسیده است.

منابع

  • حافظ فرزانه، مرکز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه.
  • محمدرضا نصر اصفهانی، سبک شناسی داستانهای کوتاه ابوالقاسم پاینده، مجله فنون ادبی، سال سوم، شماره 1، بهار و تابستان 1390، ص93-112.

متن کتاب نهج الفصاحة

نهج الفصاحة

حدیث
متون ← احادیث خاص خطبه ها نامه ها
شیعه
منابع حدیثی شخصیت ها
کتب اربعه جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان
اهل سنت
منابع حدیثی شخصیت ها
صحاح سته جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان