نهج الفصاحه

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

نهج الفصاحه مجموعه سخنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است که به ترجمه شادروان ابوالقاسم پاینده به پارسی برگردانده شده است.

معرفی اجمالی كتاب

كتاب نهج الفصاحه، مشتمل بر روایات و كلمات حضرت پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله می باشد. این كتاب در دو قسمت احادیث و خطبه ها، تنظیم شده است. علت نامگذاری این مجموعه وزین به نهج الفصاحه به خاطر حدیث پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله است كه فرموده اند: «انا افصح العرب؛ من فصیح ترین فرد عرب هستم». مؤلّف سخنان پیامبر را در موضوع فضیلت و اخلاق آورده و از آوردن احادیث فقهی و... خودداری كرده است.

بعضی از كلمات این مجموعه در ردیف كلمات قصار علی بن ابی طالب علیه السلام نقل شده و در بعضی موارد در مفهوم معنی و حتی لفظ شبیه هم می باشند. این توارد را مؤلّف چنین بیان می كند: «توارد بسیاری از كلمات و اخبار منتسب به علی علیه السلام با احادیث و كلمات پیامبر دیده می شود كه در گمان بعضی ها این نتیجه اشتباه راویان است. ولی حقیقت این است كه تقارب و تشابه معنوی كه میان محمد و علی علیهماالسلام وجود دارد، این تشابه را به وجود آورده است».

جاحظ که بحق یکى از معروف‌ترین و تواناترین و مطلعترین نویسندگان عرب است و شهادت وى در این قبیل مسائل سندى تردید ناپذیر است درباره سخنان حضرت محمد صلی الله علیه و آله چنین میگوید: «سخنى است که شماره حروفش اندک و شماره معانیش بسیار، از تصنّع برى و از تکلّف برکنار است. آنجا که تفصیل باید مفصل و آنجا که اختصار شاید مختصر است. از کلمات نامأنوس و فرارى و از سخنان مبتذل و بازارى مبرّاست.

معرفی مترجم نهج الفصاحه به فارسی

ابوالقاسم پاینده در سال 1287 هـ.ش در نجف آباد اصفهان به دنیا آمد تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش گذراند و پس از آن در کسوت طلبگی به تحصیل علوم معقول و منقول پرداخت سپس همکاری خود را با نشریات مختلف آغاز کرد. او با زبان عربی و انگلیسی و فرانسه آشنا بود و آثاری در زمینه ترجمه ارائه کرد و در مرداد سال 1363 وفات کرد و آثاری در زمینه ترجمه و پژوهش ارائه نمود که از آن جمله ترجمه نهج الفصاحه و ترجمه قرآن و تاریخ طبری و مروج الذهب است آثاری نیز در زمینه داستان کوتاه دارد.

محتوای کتاب

در این مجموعه گرانسنگ 3227 حدیث و 16 خطبه از پیامبر با مقدمه مفصل مؤلف در 167 صفحه كه در موضوع انگیزه نگارش نهج الفصاحه، علت نام گذاری، فصاحت پیامبر، تاریخ پیامبر و موضوعات دیگر به رشته تحریر درآمده است، جمع آوری شده است.

احادیث و خطبه ها به وسیله خود مؤلف به فارسی ترجمه و روبروی احادیث در یك صفحه به چاپ رسیده است. به جهت مهارت و تبحر ویژه مؤلّف ترجمه این مجموعه روان، ساده و زیبا صورت گرفته است. تاریخ نگارش كتاب سال 1324 شمسی بوده است.

وضعیت نشر

كتاب حاضر، در یك جلد به زبان عربی و فارسی به همت سازمان انتشارات جاویدان در سال 1362 برای بار دوم به چاپ رسیده است.

منابع

  • حافظ فرزانه، مرکز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه.
  • محمدرضا نصر اصفهانی، سبک شناسی داستانهای کوتاه ابوالقاسم پوینده، مجله فنون ادبی، سال سوم، شماره 1، بهار و تابستان 1390، ص93-112.

متن کتاب نهج الفصاحة

نهج الفصاحة

حدیث
متون ← احادیث خاص خطبه ها نامه ها
شیعه
منابع حدیثی شخصیت ها
کتب اربعه جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان
اهل سنت
منابع حدیثی شخصیت ها
صحاح سته جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان