معادن الحكمة فی مكاتیب الأئمة

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

معادن الحكمه فی مكاتیب الائمه علیهم‌السلام

مؤلّف

علم‌الهدی محمد بن محسن فیض كاشانی (1123 هـ.ق)

زندگی‌نامه و اظهارنظرها

وی در سال 1039 هـ.ق در شهر مقدس قم دیده به جهان گشود و پس از طی مراتب علم و تحصیل به والاترین درجات در علوم مختلف دست یافت و در نشر آثار و اخبار شریفه مجاهدت و تلاش‌های فراوانی كرد.

ایشان به خاطر علاقه‌ای كه به نشر معارف اهل بیت علیهم‌السلام داشتند، در مجالس و محافل و درس طلاب و تدوین كتب حدیث و شرح كتاب‌های وزین حدیثی مثل اصول كافی و نهج‌ البلاغه به فعالیت پرداختند. مؤلف در سخت‌كوشی، ورع و پرهیزگاری اسطوره بوده و به احیاء نام و ذكر ائمه علاقه وافری داشتند. علامه مدرس، وفات او را بین سال‌های 1112 هـ.ق و 1123 هـ.ق ذكر كرده‌اند وی هم نام پدرش بوده و پسر و پدر هر دو محمد نامیده شده بودند، هر چند پدر به محسن معروف بود.

اساتید

مولی محمدحسن فیض، مولی عبدالله مجلسی محمدمهدی بیدگلی، محمدباقر سبزواری، علامه عبدالعصفور، سید نعمت الله موسوی، میر سید علی نواب.

شاگردان

محمود كاشانی بیدگلی، مولی محمدرضا آرانی كاشانی، سید احمد حسینی راوندی، شیخ جمال‌الدین محمد قمی، محمدرفیع كاشانی، محمدحسین غفاری كاشانی.

تألیفات

شرح مفاتیح شرایع، الجامعه فی الاصول فی الفروع والاخلاق، تحفه الابرار، اصول الدین، نضد الایضاح، الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز، زبور الهی، عروه الاخبار، حاشیه علی اصول كافی، شرح لطیف علی نهج البلاغه و 70 عنوان كتاب دیگر.

معرفی اجمالی كتاب

كتاب معادن الحكمه، كتابی است حدیثی با سبك بی‌بدیل و با ابتكاری در موضوع، ترتیب و اسلوب كه در نوع خود كتاب بی‌نظیر، مفید و خوبی می‌باشد. این كتاب به جمع‌آوری نامه‌های ائمه علیهم‌السلام به افراد مختلف پرداخته است. تا زمان نشر این كتاب، كتابی با این سبك و اسلوب منتشر نشده بود. كتاب حاضر در 12 باب و در هر باب به نامه‌های یك امام معصوم پرداخته است.

از امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام 89 نامه به افراد مختلف مثل معاویه، عمرو بن عاص و به اصحاب و عمال خود مثل مالک اشتر، از امام حسن علیه‌السلام 7 نامه و از امام حسین علیه‌السلام 8 نامه از امام علی بن الحسین علیه‌السلام 3 نامه از امام باقر علیه‌السلام 2 نامه از امام صادق علیه‌السلام 18 نامه از امام كاظم علیه‌السلام 9 نامه، از امام رضا علیه‌السلام نامه‌های امام به مأمون را هم آورده است.

15 نامه از امام جواد علیه‌السلام، 5 نامه از امام هادی علیه‌السلام، 19 نامه از امام حسن عسکری علیه‌السلام، 21 نامه از امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، 22 نامه و توقیع كه 5 تا از آن‌ها نامه و 17 تای بقیه توقیعات مختلف حضرت می‌باشد.

این كتاب در دسترسی پژوهشگران و محققان به نامه‌های ائمه و توقیعات حضرت مهدی علیه‌السلام كتاب جامع و ارزشمندی می‌باشد و بعد از نگارش مورد توجه علما و فضلا قرار گرفته است. مرحوم آیت الله مرعشی نجفی مقدمه مفصلی در زندگی‌نامه محمد بن مرتضی كاشانی در مقدمه این كتاب به رشته تحریر درآورده است.

وضعیت نشر

این كتاب در دو جلد به زبان عربی از مكتبه صدوق تهران در سال 1388 هـ.ق به چاپ رسیده است.

منابع

حافظ فرزانه/ مرکز مطالعات و پژوهش‌هاي فرهنگي حوزه علميه، سایت اندیشه قم

حدیث
متون ← احادیث خاص خطبه ها نامه ها
شیعه
منابع حدیثی شخصیت ها
کتب اربعه جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان
اهل سنت
منابع حدیثی شخصیت ها
صحاح سته جوامع روایی متاخر منابع علوم حدیث منابع رجالی راویان محدثان