سید صادق شیرازی

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon-computer.png
محتوای فعلی مقاله یکی از پایگاه های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)

منبع: سایت آیت الله العظمی حاج سید صادق حسینی شیرازی


تولد و رشد علمی

حضرت آیت الله العظمی حاج سید صادق حسینی شیرازی دام‌ظله در 20 ذی الحجه 1360 هـ در ‌کربلای معلی و در میان خاندان شیرازی که خاندانی مشهور و عالم‌پرور و اهل فضل بودند متولد شدند. در آن خاندان رسم بر این بود که کودک را به تحصیل علم و دانش بگمارند از این رو ایشان همچنان اجداد بزرگوارشان با تلاش و شوق فراوان به تحصیل علوم اهل بیت علیهم‌السلام پرداختند و در سن 10 سالگی طبق سنت خانوادگی ملبس به لباس مقدس روحانیت شدند و در کنار مضجع نورانی دو گوهر گرانبها و عظیم‌القدر حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و حضرت اباالفضل العباس علیه السلام به تحصیل پرداختند و از انوار الهی آن دو منبع شریف بهره وافر ‌بردند.

ایشان مجدانه در زیر سایه پدری فاضل و عالمی فرهیخته به فراگیری علوم اشتغال داشتند. معظم‌له که سرشار از هوش و حافظه بودند، خیلی زود مراحل مقدمات را از پدر آموختند و وارد حوزه علمیه شدند. چندی نگذشت که پله‌های ترقی و تحصیل علوم دینی را پشت سر نهادند و دروس معمول حوزه‌های علمیه، مراحل سطح و خارج را از علمای بزرگ زمان خود فراگرفتند.

معظم‌له در درس علمای اعلام و مراجع عظام زمان خود زانوی شاگردی به زمین زدند و با جدیت و جهد فراوان به یادگیری علوم اشتغال داشتند تا این که امور دقیق احکام شرعی و ظرایف مسائل فقهی و اصولی را ـ چنان ‌که ‌کارشناسان این رشته‌ها به آن اذعان دارند و گواهی می‌دهند ـ بدست آوردند و به درجه عالی حوزه یعنی اجتهاد نایل گردیدند. عالمان اسلامی ایشان را به فقیهی جامع و اصولی مبرز و مسلط بر علم رجال و درایه، حدیث و تفسیر می‌شناسند.

مرجع عالی‌قدر از دیرباز تا به امروز در هر نشستی ‌که با بزرگان مراجع و فقیهان والامقام دارند وارد مباحث گوناگون و دقیق علمی و امور مرتبط به شیعیان در زمان غیبت حضرت بقیة الله الأعظم امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌شوند و از هر فرصتی هر چند ‌کوتاه مدت، برای مطرح ‌کردن فرعی فقهی یا مسأله‌ای اصولی و مباحث علمی گوناگون استفاده می‌‌کنند.


خاندان آیت الله العظمی شیرازی

آیت الله العظمی حاج سید صادق حسینی شیرازی دام‌ظله از نوادگان زید بن علی بن الحسین بن امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب علیهم‌السلام و پرورش یافته خاندانی معروف و شاخص در فقاهت و مرجعیت در طول یکصد و پنجاه سال اخیر بوده که به نام برخی از این اختران تابناک اشاره می‌نماییم.

  • 1. آیت الله العظمی سید محمدحسن شیرازی اعلی الله مقامه معروف به مجدد شیرازی صاحب نهضت مشهور تنبا‌کو در ایران (وفات 1312 ﻫـ)؛
  • 2. آیت الله العظمی میرزا محمدتقی شیرازی اعلی الله مقامه رهبر انقلاب 1920 میلادی در عراق (وفات 1338 ﻫـ)؛
  • 3. آیت الله العظمی حاج سید علی شیرازی اعلی الله مقامه، از بزرگان مراجع شیعه در نجف اشرف (وفات 1355 ﻫـ)؛
  • 4. آیت الله العظمی سید اسماعیل شیرازی اعلی ‌الله مقامه (وفات 1305 ﻫـ)؛
  • 5. آیت الله العظمی سید عبدالهادی شیرازی اعلی الله مقامه (وفات 11 صفر 1382 ﻫـ)؛
  • 6. آیت الله العظمی سید میرزا مهدی شیرازی اعلی الله مقامه (پدر بزرگوار معظم‌له) از بزرگان مراجع شیعه در کربلای معلا (وفات 28 شعبان 1380 ﻫـ)؛
  • 7. آیت الله العظمی سید محمد حسینی شیرازی اعلی الله مقامه برادر بزرگوار مرجع عالى‌قدر و صاحب موسوعه الفقه (160 جلد) که در 2 شوال 1422 هـ در شهر مقدس قم به رحمت ایزدی پیوست.
  • 8. آیت الله شهید سید حسن شیرازی اعلی الله مقامه (برادر معظم‌له) مؤسس و بنیان‌گذار اولین حوزه علمیه در جوار حرم مطهر حضرت زینب کبری علیهاالسلام. در 16 جمادی الثانی، سال 1400 هجری در بیروت با ترور ناجوانمردانه دژخیمان بعث عراق به شهادت رسید.
  • 9. آیت الله سید محمدرضا حسینی شیرازی اعلی الله مقامه، فرزند ارشد مرحوم آیت الله العظمی سید محمد حسینی شیرازی اعلی الله مقامه که در 26 جمادی الاول 1429 هـ در شهر مقدس قم در سن 50 سالگی به رحمت ایزدی پیوست. ایشان از بارزترین شاگردان آیت الله العظمی سید صادق حسینی شیرازی دام‌ظله به حساب می‌آمد.


اساتید

از جمله اساتید ایشان می‌توان حضرات آیات عظام زیر را نام برد:

  • پدر بزرگوارشان مرحوم آیت الله العظمی میرزا مهدی حسینی شیرازی؛ 1304ـ1380 هـ.ق؛
  • برادر بزرگوارشان مرحوم آیت الله العظمی حاج سید محمد حسینی شیرازی؛ 1347ـ1422 هـ.ق؛
  • برادر بزرگوارشان شهید آیت الله حاج سید حسن حسینی شیرازی؛ 1352ـ1400 هـ.ق؛
  • مرحوم آیت الله العظمی شیخ محمدرضا اصفهانی؛
  • مرحوم آیت الله شیخ محمد شاهرودی؛
  • مرحوم آیت الله شیخ محمد صدقی مازندرانی؛
  • مرحوم آیت الله شیخ جعفر رشتی؛

و دیگر اساتید محترم حوزه علمیه‌ی کربلای معلی و نجف اشرف که هر کدام در زمان خود استوانه علم و دانش بودند.


تدریس و زعامت شیعیان

ایشان در سال 1398 هـ.ق یعنی بیش از 30 سال پیش کرسی تدریس خارج را بنا نهادند و درس خارج فقه و اصول معظم‌له همچون چشمه زلالی سیراب ‌کننده تشنگان دانش شد.

حضرت آیت الله العظمی حاج سید صادق حسینی شیرازی دام‌ظله همواره توجه خاصی به ایتام آل محمد علیهم‌السلام داشته‌اند و پیوسته از اوضاع و مسائل شیعیان جهان باخبر می‌شوند و در طی سال‌های تحصیل و تدریس، مانند اجداد بزرگوارشان همواره با مشکلات و مصائب بسیاری در زندگی خویش مواجه بودند و با تحمل و صبر در مقابل این ناملایمات و سختی‌ها هرگز در مسیری که برای خود در راه تحصیل علم و دانش و تربیت طلاب علوم دینی ترسیم نموده بودند، خللی ایجاد نشد.

این عالم فرزانه با تربیت شاگردانی وارسته، خدمت بزرگی به جهان اسلام نمودند که هر کدام از این شاگردان پس از اخذ درجه‌ی اجتهاد از معظم‌له خود منشأ خیر و برکت برای سرزمین‌های خود شدند و پس از مراجعه به اقصی نقاط عالم اسلامی اعم از ایران، سوریه، عراق، حجاز، ‌کویت و غیره توانستند آن چه را که از استاد فراگرفته‌ بودند، به دیگر بلاد اسلامی آموزش دهند و ایتام آل محمد علیهم‌السلام را سرپرستی کنند.

حضرت آیت الله العظمی حاج سید صادق حسینی شیرازی دام‌ظله تنها به تربیت شاگرد در راه خدمت به اسلام بَسنده ننموده بلکه کتاب‌های گران‌سنگی را نیز به جهان علم و دانش تقدیم ‌کردند. ایشان تألیف را در سن جوانی آغاز کرده و تاکنون نیز دنبال می‌کنند و در علوم مختلف اسلامی شامل فقه، اصول، اعتقادات، و تاریخ و جز آن تألیفاتی دارند.

و هم اکنون اقشار مختلف جامعه از این علوم و تألیفات بهره می‌برند. ایشان نه تنها برای عامه مردم کتاب‌های مفید به نگارش درآورده‌اند بلکه برای فقیهان و مجتهدان و اهل علم نیز کتاب‌های منحصر به فردی به رشته تألیف درآورده‌اند که با استدلال‌های علمی و دقیق و با روشی متین و زیبا تألیف شده است. همه این‌ها گویای ذوق سرشار و قدرت علمی معظم‌له است.


تألیفات

در این جا به برخی از تألیفات ایشان اشاره می‌شود:

‌کتاب‌های علمی:

  • بیان الفقه (شرح کتاب عروة الوثقى): این مجموعه ‌که در موضوع اجتهاد و تقلید و بر اساس کتاب عروة الوثقی (تألیف محقق ‌کبیر سید محمدکاظم یزدی قدس سره) است در 4 جلد به چاپ رسیده است. مؤلف به شیوه‌ی فقه استدلالی به تشریح دیدگاه‌ها و بیان دلایل و مبانی مصنف و تبیین نظریات خود پرداخته است. این کتاب از تألیفات معظم‌له در کربلای معلا و با اضافات و بازنگری جدید در قم به چاپ رسیده است و مابقی مجلدات آن در دست اقدام می‌باشد.
  • بیان الاصول (10 جلد): یک جلد آن مربوط به قاعده‌ی «لاضرر ولاضرار» و سه جلد آن درباره‌ی «استصحاب» و یک جلد آن پیرامون «قطع وظن» و یک جلد آن «تعادل و ترجیح» می‌باشد و در قم و لبنان به چاپ رسیده است و مابقی مجلدات آن نیز در دست اقدام است.

این کتاب بحثی علمی و دقیق و استدلالی و مفصل در علم اصول بوده که طی آن آیات و روایاتی متناسب با بحث طرح شده و در آن درباره‌ی نظریه‌های گوناگون بررسی به عمل آمده است. این کتاب شامل مجموعه‌ای از اقوال، اشکال‌ها و نقدهای اصولیون مختلف است که نویسنده با بررسی آن‌ها نظریه خود را در هر مورد از مباحث اصولی مستدل ساخته است. بیان الاصول از تألیفات ایشان در شهر مقدس قم می‌باشد و تاکنون چندین مرتبه چاپ گردیده است. آخرین چاپ آن در سال 1426 هجری در قم می‌باشد.

  • توضیح شرائع الاسلام (4 جلد، تألیف سال 1347 ش): شرح تعلیقی و توضیحی بر کتاب شرایع الاسلام (تألیف محقق حلی قدس سره) شامل هزاران تعلیق و توضیح در مختلف ابواب فقهی از عبادات و معاملات و ایقاعات و غیره می‌باشد. این کتاب از تألیفات ایشان در کربلای معلا به تاریخ 1387 هـ.ق بوده و مورد توجه حوزه‌های علمیه و دانشگاهیان قرار گرفته و حتی به عنوان کتاب درسی و پایه نیز برای آنان تعیین گردیده و تاکنون چندین بار به چاپ رسیده است.
  • شرح تبصرة المتعلمین (2 جلد، تألیف سال 1342 ش): شرحی مزجی بر کتاب «تبصرة المتعلمین فی احکام الدین» مرحوم علامه حلی قدس سره است. این کتاب از تألیفات ایشان در کربلای معلا به تاریخ 1382 هـ.ق می‌باشد و تاکنون چندین بار تجدید چاپ گردیده است.
  • شرح السیوطی (2 جلد، تألیف سال 1346 ش): شرح تعلیقی است بر کتاب «البهجة المرضیة فی شرح الالفیة». این کتاب از کتب علمی و درسی حوزه‌های علمیه در علم نحو و از تألیفات ایشان در کربلای معلا به تاریخ 15 شعبان 1386 هـ.ق است. به دلیل استقبال طلاب حوزه‌های علمیه چندین بار تجدید چاپ شده است.
  • شرح اللمعة الدمشقیة (10 جلد): شرحی جامع و کامل بر کتاب «شرح اللمعة الدمشقیة» تألیف شهید ثانی قدس سره که از مهمترین کتب درسی در حوزه علمیه می‌باشد و تاکنون به چاپ نرسیده است.
  • الموجز فی المنطق (تألیف سال 1344 ش): شامل بر اصول منطق به روشی واضح و روشن می‌باشد که برای طلاب مبتدی در حوزه‌های علمیه نوشته شده و در برخی از حوزه‌ها جزء برنامه درسی قرار گرفته است. این کتاب از تألیفات ایشان در کربلای معلا به تاریخ 1384 هـ.ق می‌باشد.


کتاب‌های اعتقادی:

به غیر از ‌کتاب های علمی، ایشان ‌کتاب‌های اعتقادی مهمی در دفاع و معرفی مکتب اهل بیت علیهم‌السلام به رشته تحریر درآورده‌اند ‌که در این فصل به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • امام علی علیه السلام فی القرآن (2 جلد): آیاتِ فراوانی در بیان عظمت و فضیلت امیرمؤمنان علیه السلام در قرآن ‌کریم نازل شده است ‌که در این ‌کتاب مرجع عالی قدر 711 آیه را از مصادر و ‌کتب معتبره در نزد عامه استخراج ‌کرده‌اند ‌که در میان ‌کتاب‌های نوشته شده در این باب، چون نگینی می‌درخشد این ‌کتاب ‌در کربلای معلا تدوین یافته و تا به حال در 8 نوبت به چاپ رسیده است.
  • فاطمة الزهرا علیهاالسلام فی القرآن: این اثر شامل آیاتی است که پیرامون حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا علیهاالسلام نازل شده و بر اساس مصادر و کتب عامه و در شهر مقدس قم تألیف شده و تا‌کنون 7 بار تجدید چاپ شده است.
  • اهل البیت علیهم‌السلام فی القرآن: این کتاب نیز شامل آیاتی است از سوره حمد تا ‌سوره کوثر ‌که در آن ده‌ها آیه مبار‌که ‌که در شأن با عظمت اهل‌البیت علیهم‌السلام وارد شده، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. در نگارش این ‌کتاب از مصادر و کتب معتبره در نزد عامه بهره‌برداری شده است. این کتاب از تألیفات معظم‌له در کویت می‌باشد.
  • المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فی القرآن: این ‌کتاب شامل 110 آیه از قرآن ‌کریم است ‌که پیرامون حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف نازل شده و بر اساس مصادر و ‌کتب عامه تألیف شده است و تا‌کنون بارها به چاپ رسیده و ترجمه فارسی آن به نام موعود قرآن می‌باشد.
  • المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فی السنة: این کتاب شامل مجموعه زیادی از روایات پیرامون حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف به نقل از رسول خدا صلی الله علیه و آله بوده و تمامی مصادر آن از کتاب‌های عامه و از تألیفات مرجع عالی‌قدر در کربلای معلا می‌باشد و تاکنون چند بار چاپ گردیده است.
  • الشیعة فی القرآن: شامل آیات شریفه‌ای از قرآن کریم است که در شأن و مقام شیعیان امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب علیهماالسلام می‌باشد. شأن نزول، تأویل و تفسیر این آیات از کتب و مصادر عامه می‌باشد که توسط این فقیه عالی‌قدر و محقق والامقام جمع‌آوری و تدوین شده است.
  • حقایق عن الشیعة: این کتاب ‌که طرح و پاسخ بعضی از اشکالات و شبهات و تهمت‌های مخالفین به مکتب تشیع است، به شکل گفتگو بین یک شیعه و یک سنی با بیانی روشن و زیبا و آسان تنظیم شده است.

کتاب فوق از تألیفات مرجع بزرگوار در کربلای معلا و تاکنون ده‌ها بار به چاپ رسیده است. ترجمه‌ی فارسی آن به نام شیعه و اتهامات ناروا می‌باشد.

کتاب‌های فرهنگی:

  • القیاس فی الشریعة الاسلامیة: این کتاب مسأله مهم قیاس و احکام آن در شریعت و دین اسلام را مورد بحث و گفتگو قرار می‌دهد و از تألیفات معظم‌له در کربلای معلا می‌باشد.
  • الصوم: در این اثر فلسفه‌ی روزه و احکام مربوط به آن به صورتی ساده و روان بیان شده است. تهیه و تنظیم آن در کربلای معلا و در شهر نجف اشرف چاپ شده است.
  • الحج: فلسفه و احکام مربوط به فریضه‌ی حج به صورت روان و ساده تهیه و به نام «الحج» در شهر مقدس کربلا چاپ شده است.
  • تمهیدات فی الاقتصاد الاسلامی: این کتاب در کویت چاپ شده است.
  • الربا المشکلة الاقتصادیة: این کتاب بیانگر مضرات ربا در اقتصاد جهانی و راه‌حل‌های آن می‌باشد که در کربلای معلا تألیف و در کویت به چاپ رسیده است.
  • السیاسة من واقع الاسلام: این کتاب به بیان دیدگاه اسلام نسبت به سیاست پرداخته است و سیره و روش حضرت رسول خدا صلی الله علیه و آله، حضرت امیرمؤمنان علیه السلام و ائمه طاهرین علیهم‌السلام در مقابل مسائل سیاسی را شرح و توضیح داده و از تألیفات مرجع عالی‌قدر در ‌کربلای معلا می‌باشد و چندین بار چاپ شده است. ترجمه‌ی فارسی آن نیز به نام اسلام و سیاست به چاپ رسیده است.
  • الخمر ‌کولیرا المجتمع: این کتاب ‌که به مضرات و مفاسد شراب در جامعه می‌پردازد، در کربلای معلا تألیف و چندین بار در عراق و ایران تجدید چاپ شده است.
  • مساوئ السفور: این کتاب شامل بحثی ضرورت حجاب، مشاکل و مفاسد بی‌حجابی است و از تألیفات ایشان در کربلای معلا می‌باشد.
  • قصص توجیهیة: این کتاب شامل مجموعه‌ای از داستان‌های هدف‌دار و آموزنده می‌باشد که در کربلای معلا تألیف و چاپ شده است.
  • العقوبات فی الاسلام: این کتاب به بیان فلسفه حدود در اسلام و بیان شرایط و احکام آن می‌پردازد و از تألیفات معظم‌له در کربلای معلا بوده و در بیروت به چاپ رسیده است.
  • الطریق الى بنک اسلامی (تألیف سال 1351 ش): کتابی است که سعی بر ایجاد دیدگاهی نوین در بانکداری اسلامی دارد و مسائل و اشکالات برطرف شدن قانون ربا را در نظام بانکی حل و فصل می‌نماید و مسائل و وظایف مهم یک بانک اسلامی را با آخرین نظریات موجود در قانون اقتصاد جهانی روشن و بیان می‌کند. این کتاب در سال 1392 هـ.ق در کربلای معلا تألیف و در لبنان به چاپ رسیده است.

رجال و شخصیت‌ها:

  • مالک الاشتر النخعی (تألیف سال 1347 ش): شرح حال شخصیت بزرگ سردار اسلام، مالک اشتر نخعی رضوان الله تعالی علیه و از تألیفات معظم‌له در کربلای معلا بوده و در سال 1387 هجری در نجف اشرف به چاپ رسیده است.
  • الشهید الاول:‌ شرح حال و بیان زندگی مختصری از شهید اول «شیخ شمس الدین ابوعبدالله بن جمال الدین مکی» فرزند شمس الدین محمد مطلبی دمشقی عاملی جزینی همدانی و از تألیفات ایشان در کربلای معلا است که ضمن مجموعه «بزرگان شیعه» بوده و در نجف اشرف چاپ شده است.
  • الشهید الثانی: شرح حال مختصر شهید ثانی «شیخ زین‌الدین علی بن احمد الجبل عاملی» و از نوشته‌های معظم‌له در کربلای معلا است و در ضمن مجموعه «بزرگان شیعه» در نجف اشرف به چاپ رسیده است.
  • الوالد: این کتاب شامل فرازهایی حساس و آموزنده از زندگانی مرحوم آیت الله العظمی حاج سید میرزا مهدی شیرازی اعلی الله درجاته (پدر بزرگوار معظم‌له) بوده و به مناسبت چهلمین سالگرد رحلت آن مرجع باتقوا و پرهیزکار، نوشته شده است.