حدیث مستفیض

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

حدیث مستفیض در لغت

مستفیض از نظر لغوی اسم فاعل باب استفعال از ریشه (ف ی ض) و به معنای فراگیر و شایع است.

حدیث مستفیض در اصطلاح

در اصطلاح به حدیثی گفته می شود که راویان آن بیش از سه نفر و کمتر از حد تواتر باشد

تفاوت حدیث مستفیض و حدیث مشهور

گاهی از حدیث مستفیض، تعبیر به «مشهور» هم شده كه به نظر می‌رسد، مشهور اعم از مستفیض است، زیرا در حدیث مستفیض، استفاضه راویان می‌باید در تمامی طبقات باشد بر خلاف مشهور، كه ممكن است در برخی از طبقات به مرز استفاضه رسیده باشد، مانند: حدیث «انّما الاعمال بالنیّات» كه مشهور دانسته شده و نه مستفیض.

حکم حدیث مستفیض

تعدد طرق در حدیث مستفیض اگر چه فی نفسه موجب یقین نمی شود ولی ظن به صدور ان را تقویت می کند.

منابع

شادي نفيسي، درايه الحديث: بازپژوهي مصطلحات حديثي در نگاه فريقين، انتشارات سمت

سيد رضا مؤدب، درس نامه درايه الحديث، ص40، در دسترس در سایت اندیشه قم، تاریخ بازیابی:26 آذر 1391


اصطلاحات حدیثی
خبر اثر → مترادفات حدیث روایت سنت
خبر واحد → حدیث از نظر نوع علمی که حاصل می کند ← حدیث متواتر
اقسام خبر واحد اصطلاحات کلی ← اِسناد سند
از نظر اعتبار از ناحیه سند

(چهار قسم اصلی)

1)حدیث صحیح 2)حدیث حسن‌‌‌‌‌‌ 3)حدیث موثق 4)حدیث ضعیف 5)حدیث قوی (اضافه برخی)
از نظر تعداد روایان در سلسله← حدیث مستفیض حدیث مشهور‌ حدیث عزیز حدیث مفرد حدیث غریب
از نظر قائل حدیث← حدیث قدسی حدیث مرفوع‌‌* حدیث موقوف حدیث مقطوع‌(در اصطلاح عامه)
از نظر تغییر در متن و سند← حدیث مدرج حدیث مزید حدیث مقلوب حدیث مصحف حدیث مضطرب‌
از نظر انقطاع یا اتصال سند← حدیث متصل حدیث مسند حدیث منقطع انواع↓
اقسام حدیث ضعیف

(از نظر سند)

حدیث مجهول حدیث مضطرب‌ حدیث مرسل* حدیث معضل‌* حدیث معلّق‌
حدیث مضمر‌ حدیث معلّل‌ حدیث مقبول* حدیث مقطوع‌ حدیث مرفوع‌‌*
اقسام مشترك بین چهار قسم اصلى حدیث حدیث مقبول* حدیث مرفوع‌‌* حدیث معضل‌ حدیث مدرج حدیث مسند
اصطلاحات مربوط به تحمل حدیث سماع قرائت اجازه مناوله كتابت
اعلام وصیت وجاده حدیث معنعن شیخ
* این اصطلاحات چند معنا و کاربرد دارد و گاهی بنا به یکی از کاربردهایشان در بخشی از جدول قرار گرفته اند