حدیث غریب

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو


Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


از اقسام خبر واحد.

این عنوان از اصطلاحات علم درایه است.

تعریف حدیث غریب

حدیثى را غریب خوانند كه تنها یك راوى - هر چند در یكى از مراتب و طبقات سلسله سند - داشته باشد. از جمله مصادیق آن، حدیثى است كه فراز اضافى در متن یا سند آن را تنها یك راوى نقل كند.

غرابت حدیث یا در متن و سند آن است، مانند حدیثى كه متن آن را تنها یك نفر نقل كرده باشد و یا تنها در سند آن مانند حدیثى كه متن آن را گروهى از ابن ابى عمیر نقل كرده باشند و تنها یك نفر آن را از دیگرى همچون حسین بن سعید نقل كرده باشد.

حدیثى كه غرابت آن در متن باشد - نه در سند - وجود ندارد، مگر آن كه حدیثى یافت شود كه یك نفر آن را روایت كرده باشد و جمع زیادى آن را از وى نقل كرده باشند. چنین حدیثى هم به لحاظ اسناد غریب است و هم مشهور؛ زیرا اسناد آن در طرف نخست آن غرابت دارد و در طرف دیگر شهرت.

حدیث غریب از جهت لفظ

از اقسام حدیث غریب، وجود غرابت به لحاظ لفظ یا فقه الحدیث است، هر چند به لحاظ متن و اسناد غریب نباشد مانند حدیثى كه متن آن داراى الفاظ مشكل، نامأنوس و دور از ذهن باشد.

اقسام حدیث غریب

حدیث غریب به اقسام چهار گانه حدیث (صحیح، حسن، موثّق و ضعیف) تقسیم مى‌شود.[۱]

پانویس

  1. نهایة الدرایة (سید حسن صدر)/ 160-162.

منابع

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد 3، صفحه 267‌.

اصطلاحات حدیثی
خبر اثر → مترادفات حدیث روایت سنت
خبر واحد → حدیث از نظر نوع علمی که حاصل می کند ← حدیث متواتر
اقسام خبر واحد اصطلاحات کلی ← اِسناد سند
از نظر اعتبار از ناحیه سند

(چهار قسم اصلی)

1)حدیث صحیح 2)حدیث حسن‌‌‌‌‌‌ 3)حدیث موثق 4)حدیث ضعیف 5)حدیث قوی (اضافه برخی)
از نظر تعداد روایان در سلسله← حدیث مستفیض حدیث مشهور‌ حدیث عزیز حدیث مفرد حدیث غریب
از نظر قائل حدیث← حدیث قدسی حدیث مرفوع‌‌* حدیث موقوف حدیث مقطوع‌(در اصطلاح عامه)
از نظر تغییر در متن و سند← حدیث مدرج حدیث مزید حدیث مقلوب حدیث مصحف حدیث مضطرب‌
از نظر انقطاع یا اتصال سند← حدیث متصل حدیث مسند حدیث منقطع انواع↓
اقسام حدیث ضعیف

(از نظر سند)

حدیث مجهول حدیث مضطرب‌ حدیث مرسل* حدیث معضل‌* حدیث معلّق‌
حدیث مضمر‌ حدیث معلّل‌ حدیث مقبول* حدیث مقطوع‌ حدیث مرفوع‌‌*
اقسام مشترك بین چهار قسم اصلى حدیث حدیث مقبول* حدیث مرفوع‌‌* حدیث معضل‌ حدیث مدرج حدیث مسند
اصطلاحات مربوط به تحمل حدیث سماع قرائت اجازه مناوله كتابت
اعلام وصیت وجاده حدیث معنعن شیخ
* این اصطلاحات چند معنا و کاربرد دارد و گاهی بنا به یکی از کاربردهایشان در بخشی از جدول قرار گرفته اند