حدیث ضعیف

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو


Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


از اقسام خبر واحد

حدیث ضعیف، اصطلاحى در علم درایه است.

حدیثى را ضعیف خوانند كه همه یا بعض راویانش فاقد شرایط معتبر در حدیث صحیح، حسن و موثّق باشند مانند این كه در سند حدیث راوى مجهول یا فاسد العقیده كه توثیق نشده، وجود داشته باشد گر چه باقى امامى و عادل باشند.[۱]

حدیث ضعیف - قطع نظر از قراین و شواهد بیرونى - حجّت نیست؛ لیكن در این كه عمل مشهور به مفاد آن، ضعف آن را جبران مى‌كند یا نه، اختلاف است.[۲] قول به جبران، نظر مشهور است.[۳]

چنان كه قول مشهور عمل به اخبار ضعیف در سُنَن (مستحبات و مكروهات) است كه در اصطلاح از آن به قاعده تسامح در ادله سنن تعبیر مى‌كنند.[۴]

پانویس

  1. الدرایة (شهید ثانى)/ 24.
  2. همان، 27-28؛ التنقیح (الطهارة) 1/477؛ مصباح الفقاهة 1/7.
  3. التنقیح (الطهارة)، 9/380.
  4. القواعد الفقهیة (بجنوردى) 3/333؛ مأة قاعدة فقهیة/95.

منابع

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌3، صفحه 265‌.

اصطلاحات حدیثی
خبر اثر → مترادفات حدیث روایت سنت
خبر واحد → حدیث از نظر نوع علمی که حاصل می کند ← حدیث متواتر
اقسام خبر واحد اصطلاحات کلی ← اِسناد سند
از نظر اعتبار از ناحیه سند

(چهار قسم اصلی)

1)حدیث صحیح 2)حدیث حسن‌‌‌‌‌‌ 3)حدیث موثق 4)حدیث ضعیف 5)حدیث قوی (اضافه برخی)
از نظر تعداد روایان در سلسله← حدیث مستفیض حدیث مشهور‌ حدیث عزیز حدیث مفرد حدیث غریب
از نظر قائل حدیث← حدیث قدسی حدیث مرفوع‌‌* حدیث موقوف حدیث مقطوع‌(در اصطلاح عامه)
از نظر تغییر در متن و سند← حدیث مدرج حدیث مزید حدیث مقلوب حدیث مصحف حدیث مضطرب‌
از نظر انقطاع یا اتصال سند← حدیث متصل حدیث مسند حدیث منقطع انواع↓
اقسام حدیث ضعیف

(از نظر سند)

حدیث مجهول حدیث مضطرب‌ حدیث مرسل* حدیث معضل‌* حدیث معلّق‌
حدیث مضمر‌ حدیث معلّل‌ حدیث مقبول* حدیث مقطوع‌ حدیث مرفوع‌‌*
اقسام مشترك بین چهار قسم اصلى حدیث حدیث مقبول* حدیث مرفوع‌‌* حدیث معضل‌ حدیث مدرج حدیث مسند
اصطلاحات مربوط به تحمل حدیث سماع قرائت اجازه مناوله كتابت
اعلام وصیت وجاده حدیث معنعن شیخ
* این اصطلاحات چند معنا و کاربرد دارد و گاهی بنا به یکی از کاربردهایشان در بخشی از جدول قرار گرفته اند