اِسناد

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اِسناد مصدر باب افعال از ریشه (س ن د) به معنی نسبت دادن خبری به دیگری به صورت مستند است

در اصطلاح به دو معنای مصدری و اسمی به کار رفته است

  1. به معنای مصدری عبارت است از رساندن خبر به گوینده آن با ذکر سند
  2. به معنای اسمی مترادف است با سند و جمع ان اسانید است.

تفاوت اسناد به مفهوم نخست با سند در این است كه سند به مجموع راویان حدیث اطلاق مى‌شود، اما اسناد نقل حدیث همراه ذكر سند آن است.

سنت از جمله منابع دستیابى به احكام شرعى است. در استدلال كامل به سنت چند عنصر دخیل است و صحت سند و قابلیت آن براى اعتماد و استناد، از جمله این عناصر است؛ به این معنا كه استدلال به یك حدیث بر اطمینان به صدور آن از معصوم علیه‌السلام متوقف است و تحقق آن بنا بر نظریه اصولیان به مذكور بودن سند روایت تا معصوم علیه‌‌السلام و اعتبار آن بر طبق موازین علم درایه و رجال است[۱] و بنا بر نظریه اخباریین (رجوع شود به: اخبارى) به ذكر سند حدیث تا رسیدن به یكى از كتاب‌هاى معتبر مى‌باشد.[۲]

پانویس

  1. الموسوعة الفقهیة المیسرة، 3/288-290.
  2. الحدائق الناضرة، 1/14-26.

منابع

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌1، ص 488.

شادی نفیسی، اصطلاحات حدیثی

اصطلاحات حدیثی
خبر اثر → مترادفات حدیث روایت سنت
خبر واحد → حدیث از نظر نوع علمی که حاصل می کند ← حدیث متواتر
اقسام خبر واحد اصطلاحات کلی ← اِسناد سند
از نظر اعتبار از ناحیه سند

(چهار قسم اصلی)

1)حدیث صحیح 2)حدیث حسن‌‌‌‌‌‌ 3)حدیث موثق 4)حدیث ضعیف 5)حدیث قوی (اضافه برخی)
از نظر تعداد روایان در سلسله← حدیث مستفیض حدیث مشهور‌ حدیث عزیز حدیث مفرد حدیث غریب
از نظر قائل حدیث← حدیث قدسی حدیث مرفوع‌‌* حدیث موقوف حدیث مقطوع‌(در اصطلاح عامه)
از نظر تغییر در متن و سند← حدیث مدرج حدیث مزید حدیث مقلوب حدیث مصحف حدیث مضطرب‌
از نظر انقطاع یا اتصال سند← حدیث متصل حدیث مسند حدیث منقطع انواع↓
اقسام حدیث ضعیف

(از نظر سند)

حدیث مجهول حدیث مضطرب‌ حدیث مرسل* حدیث معضل‌* حدیث معلّق‌
حدیث مضمر‌ حدیث معلّل‌ حدیث مقبول* حدیث مقطوع‌ حدیث مرفوع‌‌*
اقسام مشترك بین چهار قسم اصلى حدیث حدیث مقبول* حدیث مرفوع‌‌* حدیث معضل‌ حدیث مدرج حدیث مسند
اصطلاحات مربوط به تحمل حدیث سماع قرائت اجازه مناوله كتابت
اعلام وصیت وجاده حدیث معنعن شیخ
* این اصطلاحات چند معنا و کاربرد دارد و گاهی بنا به یکی از کاربردهایشان در بخشی از جدول قرار گرفته اند